Expertisecentrum Politieke Legitimiteit

‘Het Expertisecentrum Politieke Legitimiteit is per 2017 in het leven geroepen om het aanbod van onderzoeksthema’s en -vaardigheden van wetenschappers uit Leiden en Den Haag beter te laten aansluiten bij de vraag vanuit overheden, maatschappelijke instanties en bedrijven. Het centrum biedt bemiddeling en begeleiding bij het uitvoeren van vraaggestuurd (contract)onderzoek naar politieke legitimiteit in theorie en praktijk, in binnen- en buitenland.

De Universiteit Leiden heeft op vier faculteiten (waarvan drie in Leiden en één in Den Haag) een indrukwekkende expertise in huis op het gebied van ‘politieke legitimiteit’. Onze onderzoekers houden zich bijvoorbeeld bezig met internationale conflictoplossing, de positie van veiligheidsdiensten, democratische vernieuwing, de toekomst van politieke partijen, de legitimiteit van de rechterlijke macht, enzovoort.

Deze onderzoekers zijn sinds 2010 samengebracht binnen het profileringsgebied Politieke Legitimiteit, waarin de Universiteit Leiden hen heeft gestimuleerd om vernieuwend, vaak multi- en interdisciplinair onderzoek te doen. Het actieve netwerk dat hiervan het resultaat is, en dat zich over de vier faculteiten uitstrekt, heeft per 2017 een expertisecentrum voortgebracht.

Het Expertisecentrum

Het Expertisecentrum Politieke Legitimiteit heeft als doel om de maatschappelijke vraag naar wetenschappelijk onderzoek in kaart te brengen en actief vraaggericht onderzoek op te zetten, in samenwerking met enerzijds de onderzoekers en anderzijds maatschappelijke en overheidsinstanties die behoefte hebben aan nieuw onderzoek naar (onderwerpen gelieerd aan) politieke legitimiteit. Het expertisecentrum bemiddelt in het opstellen van aanvragen en onderzoeksopdrachten om de samenwerking tussen opdrachtgever en uitvoerende onderzoeker(s) te vergemakkelijken. De coördinatie van het centrum is in handen van prof. dr. Wim Voermans (Staats- en Bestuursrecht) en dr. Geerten Waling (Politieke Wetenschap).

Meer informatie

Download onze brochure (pdf) voor een uitgebreide toelichting en voorbeelden. Voor meer informatie: g.h.waling@fsw.leidenuniv.nl.’

Bron: https://www.universiteitleiden.nl/research-focus-areas/politieke-legitimiteit/expertisecentrum-politieke-legitimiteit.

Mini-Symposium: Global Democratic Decline?

‘Op woensdag 12 april 2017 zal Res Publica van 15:00 tot 17:00 uur een mini-symposium organiseren op het Kamerlingh Onnes Gebouw (KOG, A0.51) over het gegeven dat wereldwijd het aantal democratieën afneemt. Wat betekent deze ontwikkeling voor de rechtsstaat? Hoe is het gesteld met het vertrouwen in de democratie? Is de directe democratie een alternatief voor de representatieve democratie? Onder meer deze vragen staan centraal tijdens dit symposium. Onze gastsprekers zullen zijn Hans-Martien ten Napel, Charlotte Wagenaar en Geerten Waling. Na afloop zal er een borrel zijn in Café de Keyzer.

Het programma zal er als volgt uit zien:

Lezing 1: Hans-Martien ten Napel zal ingaan op de vraag wat er misgaat met de democratie in verschillende landen en dan voornamelijk vanuit vergelijkend-staatsrechtelijk perspectief. Wat betekenen de huidige ontwikkelingen in de wereld voor de rechtsstaat? Hierbij worden twee recente rapporten van resp. The Economist en Freedom House gebruikt.

Lezing 2: Geerten Waling zal een lezing verzorgen over de democratie vanuit politicologisch oogpunt. Hoe zit het met het vertrouwen in de democratie? Zitten de partijen niet voornamelijk in een crisis?

Lezing 3: Charlotte Wagenaar zal ingaan op  de ervaring die zij heeft in het Verenigd Koninkrijk. Als verkiezingswaarnemer was zij aanwezig bij zowel het onafhankelijkheidsreferendum in Schotland, als bij de Brexit. Naast haar praktische ervaring, zal zij tevens nader ingaan op de vraag of een directe democratie een goed alternatief is voor een representatieve democratie.

Hierna zal er uiteraard ruimte zijn voor discussie. Wij hopen u allen te mogen verwelkomen op woensdag 12 april 2017!

N.B. Voor leden van Res Publica zal er een certificaatpunt te verdienen zijn. Indien u daarvoor in aanmerking wenst te komen, verzoeken wij u om een e-mail te sturen naar respub@law.leidenuniv.nl.’

Bron: http://www.respublicaleiden.nl/actueel/mini-symposium-global-democratic-decline/.

Formatiebrunch op 16 maart a.s.

‘Datum

16 maart 2017

Tijd

11:15 – 12:15  uur

Bezoekadres

Kamerlingh Onnes Gebouw, Steenschuur 25, 2311 ES Leiden

Zaal

B.031

Op 15 maart zal Nederland zijn stem uitbrengen. Maar wat gebeurt er na deze viering van de democratie? Op donderdag 16 maart organiseren de afdeling Staats- en bestuursrecht en het profileringsgebied Politieke Legitimiteit een formatiebrunch om de uitslag van de verkiezingen te bespreken. Want: what’s next? Wat zijn de gevolgen van de uitslag, en welke politieke combinaties zijn denkbaar? Het staatsrechtelijk spel is nu pas echt begonnen!

We nodigen u graag uit om onder het genot van een lichte brunch, onder leiding van panelleider Geerten Waling, in gesprek te gaan met sprekers Adriaan Andringa (bestuursadviseur, politieke strateeg), Hans-Martien ten Napel (universitair hoofddocent staats- en bestuursrecht), Mikal Tseggai (actief in (campagne) politieke jongerenorganisatie), Henk te Velde (hoogleraar Vaderlandse Geschiedenis) en Wim Voermans (hoogleraar Staats- en Bestuursrecht).’

Bron: https://www.universiteitleiden.nl/agenda/2017/02/formatiebrunch.

Zie ook:

Bijdrage ‘Onthoud de PVV het initiatief in de kabinetsformatie’ in Nederlands Juristenblad

Artikel over kabinetsformatie 2012 in Tijdschrift voor Constitutioneel Recht (2013)

Artikel ‘De formatie van de verrassende wendingen’. Het parlement over de kabinetsformatie 2010 (2011)

Het populisme: een blessing in disguise voor de democratie?

donald-trump-1818950__480

In korte tijd verschenen twee rapporten over democratie resp. vrijheid in de wereld, die precies de vraag op scherp zetten waarvoor ook de Nederlandse politiek zich in de aanloop naar de Tweede-Kamerverkiezingen van 15 maart a.s. gesteld ziet: moet het populisme als een risico dan wel als een vermomde zegen voor de democratie worden beschouwd?Het populisme: een blessing in disguise voor de democratie?

Lees hier een beschouwing over deze vraag die ik eerder vandaag schreef voor LinkedIn Pulse: Artikel op LinkedIn Pulse.

Upcoming Speaking Engagement: Symposium The Federalist Papers, Brussel, 20 april 2017

constitution-1486010__480

‘SYMPOSIUM FEDERALIST PAPERS
De Debatten is een initiatief van de Vrije Universiteit Brussel met de Universiteit Leiden en als Nederlandstalig forum een vaste waarde onder rechtsfilosofen en rechtshistorici uit de Lage Landen en een groeiende waarde binnen de wereld van de politieke filosofie. Na succesvolle formules omtrent Tocqueville (2011), Rousseau (2012), Benjamin Constant (2014), Montesquieu (2015) en Edmund Burke (2016) met bijbehorende boeken bij Lemniscaat, Pelckmans, Vrijdag en ASP organiseert De Debatten een symposium over de Federalist Papers. Het symposium vindt plaats te Brussel op donderdag 20 april 2017.

PROGRAMMA (O.V.)
10u00 Ontvangst met koffie
10u10 Inleiding ochtendgedeelte door Prof. Dr. Paul De Hert (Vrije Universiteit Brussel)
10u20 ‘We the people’. De constitutie van een Amerikaans politiek subject tussen ‘federalisme’ en ‘anti-federalisme’ door Prof. Dr. Jean-Marc Piret (Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Rotterdam)
10u50 Republikanisme versus democratie in de Federalist Papers door Drs. Allard Altena (Universiteit Leiden)
11u20 Vragenronde en koffiepauze
11u40, De Senaat als anker van de regering door Dr. Emma Cohen de Lara (Universiteit van Amsterdam)
12u10 De federale rechterlijke macht en anti-federalisme door Prof. Dr. Matthias Storme (Katholieke Universiteit Leuven)
12u40 Vragenronde
13u00 Lunchpauze
14u00 Inleiding namiddaggedeelte door Em. Prof. Michel Magits (Vrije Universiteit Brussel)
14u10 Het Corsicaanse precedent door Prof. Dr. Michel Huysseune (Vrije Universiteit Brussel)
14u40 Frankrijk en Amerika als tweeling door Prof. Dr. Andreas Kinneging (Universiteit Leiden)
15u10 Vragenronde en koffiepauze
15u20 De academische receptie van de Federalist Papers in België, Nederland en Duitsland door Drs. Niels Graaf (Universiteit Utrecht)
15u50 Tussen populisme en technocratie: over Sanford Levinson door Prof. Dr. Hans-Martien ten Napel (Universiteit Leiden)

16u20 Vragenronde
16u30 Afronding en conclusies

19U30 TOT 21U BOEKVOORSTELLING EDMUND BURKE: ZIN EN ONZIN VAN HET VOOROORDEEL
Meer dan ooit hebben oude en nieuwe media een grote impact op het politieke en sociale debat. Door de continue toestroom van informatie worden maatschappelijke vooroordelen steeds sneller bevestigd dan wel ontkracht. Maar hoe zit het precies met dat vooroordeel, en kunnen we die vooroordelen ten sociale nutte aanwenden? Volgens de Britse politicus Edmund Burke (1730-1797) zijn ze mooi en ridderlijk. Wat kunnen wij leren van deze filosoof in het Europa anno 2017? Met Bart De Wever, Paul Scheffer, Anton Jaeger en Annelies Beck. Situering door Andreas Kinneging.
deBuren, Leopoldstraat 6, 1000 Brussel. Gratis toegang, reserveren: www.deburen.eu of +32 (0)2 212 19 30. Organisatie: deBuren en VUB (De Debatten)

PRIJS DAGPROGRAMMA 25 euro, PhD studenten en studenten gratis
DATUM Donderdag 20 april 2017 van 10u tot 21u
LOCATIE Vrije Universiteit Brussel
INFO en INSCHRIJVEN
Maarten Colette (Maarten.Colette@vub.ac.be; Vrije Universiteit Brussel) en Gerard Versluis (g.h.a.versluis@law.leidenuniv.nl ; Universiteit Leiden)’

Bron: https://my.vub.ac.be/nieuws/2017/01/17/symposium-federalist-papers.

Zie voorts: http://www.dedebatten.be/the-federalist-papers.html.

Redactioneel ‘Religie en de rule of law’

TvRRB_2013_04_02_omslag.indd

Voor een overzicht van de inhoud van de derde aflevering van 2016 van het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid, zie:

http://www.bjutijdschriften.nl//tijdschrift/religierechtenbeleid/2016/3.

De aflevering bevat boeiende bijdragen over onder meer ‘Veranderende visies op religieuze vrijheid in Nederland en Europa’, de esthetica van het recht en de recente uitspraak van de hoogste bestuursrechter in Frankrijk die het boerkiniverbod strijdig achtte met grondrechten.

Het redactioneel van mijn hand is gewijd aan het onderwerp ‘Religie en de rule of law’ en stelt de navolgende thematiek aan de orde:

‘Democratie en rechtsstaat vormen de pijlers van de democratische rechtsstaat. In Overwegende “Hoe kan het democratisch ethos worden bevorderd?” van aflevering 2015/3 van dit tijdschrift beschreef ik enkele mogelijke zorgen ten aanzien van de democratie. Ook met de rechtsstaat, hier als synoniem gebruikt voor rule of law, is het echter niet bijzonder rooskleurig gesteld. (…)

In relatief korte tijd lijkt de rule of law zich te ontwikkelen van een van de wereldwijd breedst gedragen idealen tot een principe dat in crisis verkeert. Het heeft er veel van weg dat de rechtsstaat hiermee wordt meegesleept in het lot van de filosofie van het liberalisme, waaruit hij deels is voortgekomen. (…)

De vraag is of er bij dit alles een relatie met religie bestaat.’

Lees (wanneer u of uw instelling toegang heeft tot het portal) verder onder bovenstaande link. Zie verder https://hmtennapel.weblog.leidenuniv.nl/2016/03/07/redactioneel-hoe-kan-het-democratisch-ethos-worden-bevorderd/.

Masterprofileringsvak Vergelijkend Constitutioneel Recht / Master Elective Course on Comparative Constitutional Law

9780199578610

Momenteel loopt er weer een nieuwe editie van mijn masterprofileringsvak Vergelijkend Constitutioneel Recht. Uit de vakbeschrijving:

‘Beschrijving
Aan de hand van een recent internationaal handboek dat is aangeduid als ‘a landmark scholarly accomplishment in many respects’, wordt in dit vak allereerst een introductie gegeven in de voornaamste methoden, kansen en beperkingen van de (publiekrechtelijke) rechtsvergelijking. Vervolgens wordt ingegaan op de grote uitdagingen waarvoor de nationale staat zich in de 21ste eeuw gesteld ziet in termen van het zogeheten transnationale constitutionalisme. Hierbij wordt het constitutionalisme in ‘illiberal polities’ als spiegel gebruikt om de problematiek waarmee de Westerse liberale democratie zich momenteel geconfronteerd ziet meer reliëf te geven. Nationale staten staan niet alleen onder druk van buitenaf (de reeds genoemde transnationalisering), maar ook van binnenuit. Terwijl vanouds kon worden uitgegaan van een zekere mate van homogeniteit van hun bevolkingen, lijken in de 21e eeuw de centrifugale krachten definitief aan de winnende hand. Tijdens de laatste twee bijeenkomsten zal daarom mede aan de hand van nog weer andere staatsrechtelijke kernbegrippen als burgerschap, constitutionele identiteit en federalisme onder meer de blik worden gericht op de problematiek van het constitutionalisme in verdeelde samenlevingen.

Leerdoelen
Doel van het vak
De behandeling, op rechtsvergelijkende basis, van een vijftal nauw met elkaar samenhangende constitutioneelrechtelijke thema’s, die van fundamenteel belang zijn voor iedere bestuursjurist.

Eindkwalificaties (eindtermen van het vak)
Eindtermen inhoud:
1. U heeft grondige kennis van en diepgaand inzicht in de voornaamste theoretische, historische en institutionele aspecten van hedendaagse staatsvormen en regeringsstelsels in rechtsvergelijkend perspectief.
2. U heeft kennis van en inzicht in de uitdagingen waarvoor deze staatsvormen en regeringsstelsels zich gesteld zien onder zowel externe (Europeanisering, internationalisering) als interne druk (centrifugale krachten) en de antwoorden zoals deze op deze tendensen (beginnen te) worden geformuleerd.

Eindtermen vaardigheden:

U heeft kennis over en inzicht in de methoden, mogelijkheden en beperkingen van de (publiekrechtelijke) rechtsvergelijking. (…)

Literatuur
Michel Rosenfeld & András Sajó (eds.), The Oxford Handbook of Comparative Constitutional Law (Oxford: Oxford University Press, 2012) (paperback edition, 2013).’

Voor meer informatie, zie:

https://studiegids.leidenuniv.nl/courses/show/49147/profileringsvak-vergelijkend-constitutioneel-recht

Redactioneel, ‘Hoe kan het democratisch ethos worden bevorderd?’

Tijdschrift voor Recht, Religie en Beleid

‘Wanneer de politiek in de kern een ethische aangelegenheid is, kan deze niet zonder een democratisch ethos onder zowel politici als bevolking, in de zin van een cultuur van betrokkenheid op het algemeen belang. De vraag wat er nodig is om het ontstaan dan wel de instandhouding van een dergelijk democratisch ethos te bevorderen, gaat de traditionele grenzen van de rechtswetenschap te buiten. Zij strekt immers verder dan de mogelijke taak van de overheid alleen. Dit leidt wel tot het wonderlijke verschijnsel dat de rechtsgeleerdheid de meest fundamentele puzzel rond een van haar kernbegrippen, de democratie, niet zelfstandig kan oplossen. Hetzelfde geldt overigens voor andere disciplines die zich met democratie bezighouden, zoals de bestuurskunde, de filosofie, de politicologie en de sociologie.

De ethicus Lovin blijkt hier al meer over te melden te hebben, wanneer hij verwijst naar de rol die maatschappelijke instituties kunnen vervullen als kweekvijver voor democratisch ethos. Als democratie een zodanig complex onderwerp blijkt dat ten aanzien daarvan alleen in interdisciplinair verband vooruitgang kan worden geboekt, dan is het een dure academische plicht om die uitdaging aan te gaan. Een tijdschrift als het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid wil hierin een functie vervullen. Het biedt een forum om vanuit verschillende disciplines, waaronder ook de theologie en de religiewetenschap, het gesprek aan te gaan over deze en andere fundamentele vragen rond democratie en democratisch ethos.’

Zie voor het volledige redactioneel:

http://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/religierechtenbeleid/2015/3/TvRRB_1879-7784_2015_006_003_001.

Voor een overzicht van de overige bijdragen in dit derde nummer van het tijdschrift uit 2015:

http://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/religierechtenbeleid/2015/3.

Voor bestelinformatie, ook van losse artikelen, zie:

http://www.bju.nl/juridisch/catalogus/tijdschrift-voor-religie-recht-en-beleid#.

Artikel, ‘Het EHRM en de “waarlijk democratische regeringsvorm”‘ (2007)

NJCB2007nr2

‘Het EHRM gaat uit van een overwegend materiële, want inclusieve, democratieconceptie. In het licht hiervan zijn de eisen die het Hof op grond van artikel 3 Eerste Protocol stelt aan de staatsinrichting, hoewel op zichzelf nuttig, opvallend dun en daarmee traditioneel westers van aard. Deze zelfde traditioneel westerse bias heeft tot gevolg dat onder artikel 11 EVRM juist bijzonder inhoudelijk en daarmee exclusivistisch wordt gereageerd op met name islamitisch geïnspireerde partijen en bewegingen. Teneinde het door het Hof voorgestane pluralisme daadwerkelijk gestalte te geven, is in beide opzichten een bijstelling noodzakelijk: de op basis van de politieke grondrechten aan de staatsinrichting gestelde eisen moeten opgeschroefd en de tolerantie van religie in het publieke domein verhoogd.’

Voor de tekst van het artikel, verschenen in NJCM-Bulletin, zie:

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/13338.

Over het NJCM-Bulletin:

‘Het Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten (NTM/NJCM-Bulletin) is een uitgave van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). Het NTM/NJCM-Bulletin is gericht op het verspreiden van informatie over en analyseren en becommentariëren van ontwikkelingen met betrekking tot de rechten van de mens, voorzover die van belang zijn voor de Nederlandse rechtsorde of het Nederlands buitenlands beleid.’

Artikel ‘Wat heeft de voorrang: de meerderheid of de rechtsstaat?’, in Christelijk Weekblad (5 februari 2016)

cw05022016

De opening van dit vandaag verschijnende artikel luidt als volgt:

‘Hoe weerbaar is de democratie eigenlijk? In de jaren dertig was dat een belangrijk onderwerp door de opkomst van het nationaalsocialisme, en het lijkt opnieuw een thema te worden met de komst van moslims en met hen de idee van de sharia. Voldoende aanleiding daarom om aandacht te geven aan een van de centrale vragen rond dit leerstuk: de verhouding tussen rechtsstaat en democratie.’

Over Christelijk Weekblad:

‘Nieuws- en opinieblad voor gelovig Nederland
Het tweewekelijkse nieuws- en opinieblad CW houdt u betrokken bij kerkelijk en christelijk Nederland. Maar ook bij Nederlandse christenen die actief zijn in het buitenland. Wekelijks actuele verhalen, achtergronden, inspirerende interviews, reportages over plaatselijke kerken, columns, boekbesprekingen en nog veel meer. Lezers van CW zijn meelevende christenen uit nagenoeg alle protestantse kerken.

CW is sinds 2015 een uitgave van Dekker Creatieve Media. Nieuws en achtergronden behoren in ons werk tot de dagelijks weerkerende realiteit. Uit alle nieuws in kerk en samenleving maken wij een selectie voor u. Wij voorzien die van commentaar en achtergrond vanuit een Bijbels perspectief.

CW is opgericht in 1952 als Centraal Weekblad. Aanvankelijk nog vooral gericht op de lezers in de Gereformeerde Kerk, vandaag de dag voelen gelovigen uit diverse hoeken zich aangetrokken tot ons blad. Een bekende naam is die van professor Klaas Runia, die bijna 25 jaar hoofdredacteur van de krant is geweest. Bij de vorming van de PKN ging het blad zich breder oriënteren en kreeg het zijn opiniefunctie. In 2009 kreeg het blad een nieuwe naam, Christelijk Weekblad. Dit veranderde in 2015 in CW, een tweewekelijks opinieblad dat wordt gelezen door meelevende gelovigen met diverse achtergrond.’

Voor meer (bestel)informatie, zie:

http://www.christelijkweekblad.nl/Home.aspx.

Voor een pdf-versie van het artikel:

pu2016CW Weerbare democratie.

Het artikel werd mede geschreven n.a.v. de verschijning van Weerbare democratie. De grenzen van democratische tolerantie (2015) van Bastiaan Rijpkema. Zie over dat boek:

http://www.nieuwamsterdam.nl/boeken/weerbare-democratie-bastiaan-rijpkema-9789046820049.