Category Archives: Dutch Politics

Auteurscolloquium Tocqueville aan Radboud Universiteit in Nijmegen

Op donderdag 23 mei a.s. neem ik deel aan een eerste auteurscolloquium in het kader van een boekproject over Tocqueville.

Het – besloten – colloquium vindt plaats aan de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen in Nijmegen.

De titel van mijn eigen presentatie luidt: “Het wezen en de oriëntatie van politieke instituties”.

De synopsis van de presentatie ziet er als volgt uit:

“Volgens Tocqueville,, ‘[r]eligion in America takes no direct part in the government of society, but it must nevertheless be regarded as the foremost of the political institutions of that country’ (Vol. I, p. 313). De van oorsprong Canadese, thans aan Calvin College in Grand Rapids, MI verbonden filosoof James K.A. Smith sluit hier in zijn recente trilogie Cultural Liturgies in feite bij aan. Zonder Tocqueville bij name te noemen, stelt hij dat ‘[t]he history of Western liberal democracy is one filled with craters from the impact of the gospel’ (III, 120].

Deze metafoor ontleent Smith op zijn beurt weer aan Oliver O’Donovan. Aldus fungeert zijn trilogie mede als richtingwijzer naar het werk van deze Anglicaanse theoloog, evenals naar dat van Augustinus, ‘the animating source of my project’. Ten behoeve van het Tocqueville-project ben ik voornemens daadwerkelijk deze weg terug te volgen naar de boeken die de inspiratie vormden voor in het bijzonder het derde deel van de trilogie van Smith (Awaiting the King. Reforming Public Theology). Ik doe dit mede vanuit de idee dat een nieuwe categorie onderzoek naar recht en religie gewenst is, te weten een die meer dan voorheen theologische inzichten integreert (Stefanus Hendrianto). Het voorlopige oogmerk hierbij is om tot een beter begrip te komen van de hierboven aangehaalde stelling van Tocqueville over religie als belangrijkste politieke institutie.”

Nadere informatie over het boekproject volgt op een later moment.

Zie ook:

Bijdrage aan bundel De Federalist Papers. Bakermat van het moderne constitutionalisme (2018)

Upcoming Speaking Engagement: Conference on ‘Public Spirit and Public Virtue’, December 6, 2017, Washington, DC

Participant, Acton University, June 20-23 2017, Grand Rapids, Michigan (I)

 

Verkiezingsontbijt: The Great Continental Breakfast, 24 mei 2019

‘De ochtend na de Europese Parlementsverkiezingen in Nederland komen experts van binnen en buiten de Universiteit Leiden bij elkaar om de voorlopige uitslag van de Nederlandse EP-verkiezingen (23 mei) te bespreken. In panelsetting delen zij hun analyses met medewerkers, studenten en andere geïnteresseerden tijdens The Great Continental Breakfast. Behoefte aan duiding, aan het begin van de werkdag of voordat je naar college gaat? Kom ontbijten op de ochtend na de verkiezingen!

Sprekers:

  • prof. dr. Amy Verdun (politicologie)
  • René Cuperus (Duitsland Instituut Amsterdam/de Volkskrant)
  • dr. Hans-Martien ten Napel (staatsrecht)
  • dr. Simon Otjes (politicologie)
  • Rogier Elshout (bestuurskundige, ‘creatief vakman’ en samen met Otjes auteur van dit opiniestuk)
  • Moderator: dr. Geerten Waling (Politieke Legitimiteit)

Tijd & plaats

  • 24 mei, 8.00 – 10.00 uur
  • Kamerlingh Onnes Gebouw (Steenschuur 25, Leiden)
  • Aanmelding is niet nodig, toegang is gratis, evenals de koffie/thee en een licht doch voedzaam ontbijtje.

Organisatie

Dit evenement wordt georganiseerd door het interfacultaire profileringsgebied Politieke Legitimiteit, een onderzoeksnetwerk van vier faculteiten en ca. 200 onderzoekers van de Universiteit Leiden – samen met de Leidse studievereniging DIQIT (rechtsfilosofie).’

Bron: https://www.universiteitleiden.nl/agenda/2019/05/the-great-continental-breakfast-duiding-na-de-verkiezingen

Zie voorts:

Overdracht van soevereine bevoegdheden aan de Europese Unie: ‘A Moral Struggle Over the First Principles of Government and Politics’? (VI) (slot)

Overdracht van soevereine bevoegdheden aan de Europese Unie: ‘A Moral Struggle Over the First Principles of Government and Politics’? (V)

Overdracht van soevereine bevoegdheden aan de Europese Unie: ‘A Moral Struggle Over the First Principles of Government and Politics’? (IV)

 

 

Guest Lecture on “Natural Law, Human Rights, and Religious Freedom”

Beautiful place to give a guest talk this morning: The Sanctuary of Our Lady of Distress in Heiloo, North-Holland.

The lecture was on “Natural Law, Human Rights, and Religious Freedom.”

The audience consisted of a group of talented leaders of the Christian Democratic Youth Appeal.

Other speakers during the weekend included Minister of  State Piet Hein Donner.

See also:

Entry on Christian Democracy in Encyclopedia of Political Thought

Canon of Dutch Christian Democracy now also available in English

Paper presentation ‘Creed or Structure? Christian Democratic Vision and Attitudes towards Liberal Democracy’

Blogpost ‘The Political Theology of Thierry Baudet’

Governments have historically relied on metaphysical sources for their legitimacy. The French Revolution intended to put an end to this. However, with the current rise of populism, among other things, we are witnessing a revival of political theology.

Read the whole blogpost here: https://leidenlawblog.nl/articles/the-political-theology-of-thierry-baudet.

See also:

Forthcoming review essay of James K.A. Smith’s Cultural Liturgies

Upcoming Speaking Engagement: Annual Conference of the European Academy of Religion, Bologna, March 4-7, 2019

Blogpost ‘The State of Dutch Democracy: Dancing on the Deck of the Titanic?’

Forthcoming review essay of James K.A. Smith’s Cultural Liturgies

Following this year’s conference of the European Academy of Conference in Bologna, during which I co-chaired two successful panels on ‘Law and Religion: Public theology and natural law,’ I have been working on two articles on James K.A. Smith’s trilogy.

One, a revision, concerns a review essay in English, provisionally entitled ‘Theological medicine for liberal democracy.’ It is due to appear in the Journal of Markets and Morality later this spring.

The other is a piece in Dutch, on ‘Politieke theologie, natuurrecht en staatsrecht.’ As this was still a first draft which I submitted, we will have to wait and see where it goes from here.

I very much enjoyed working on both articles, however, and will continue to study and write on this topic for the next couple of months.

One reason for this is that, in order to fully grasp Smith’s trilogy, one also has to (re-)read Oliver O’ Donovan’s works The Desire of the Nations and The Ways of Judgment, Smith’s earlier book Introducing Radical Orthodoxy. Mapping a Post-secular Theology and, indeed, St. Augustine’s City of God.

See also:

Brief photo impression of the Annual Conference 2019 of the European Academy of Religion in Bologna, Italy

Upcoming Speaking Engagement: Annual Conference of the European Academy of Religion, Bologna, March 4-7, 2019

Panel Chair and Presenter, First Annual Conference, European Academy of Religion, Bologna, 5-8 March, 2018

 

Lid, promotiecommissie, Alain Vannieuwenburg, ‘Pleidooi voor een lekenrenaissance. Een ideeënhistorische verkenning van de oorzaken en de gevolgen van de constitutionele verankering van de prerogatieven van de levensbeschouwingen in België met bijzondere aandacht voor het onderwijs’, 5 februari 2019

‘In België krijgen officieel erkende godsdiensten financiële steun van de staat. Mede daardoor is in België geen sprake van een ver doorgevoerd secularisme (scheiding van kerk en staat), terwijl dat wel wordt gezien als een leidend idee van moderne staatstheorieën. Promovendus Alain Vannieuwenburg dook in de geschiedenisboeken en verdedigt zijn proefschrift op 5 februari.’

Lees hier meer: https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2019/01/verhouding-kerk-en-staat-in-belgie-heeft-houdbaarheidsdatum-bereikt.

Ph.D. Thesis Committee Member For: Alain Vannieuwenburg, ‘Pleidooi voor een lekenrenaissance.’

‘In Belgium, officially recognised religions receive financial support from the state. Partly as a result, there is no clearly implemented secularism (separation of church and state) though this is considered to be a guiding notion in modern constitutional theories. PhD candidate Alain Vannieuwenburg delved into the history books and defends his dissertation on 5 February.’

Read more here: https://www.universiteitleiden.nl/en/news/2019/01/relationship-between-the-state-and-religious-and-ideological-beliefs-in-belgium-has-reached-its-best-before-date.

Zie voorts:

Lid, promotiecommissie, D. van der Blom, ‘De verhouding van staat en religie in een veranderende Nederlandse samenleving’, 6 juli 2016

Blogpost ‘On the Close Connection between Religious Freedom and Liberal Democracy’

Hoe confessioneel was De Geer eigenlijk?

 

Nieuwe aflevering Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid (2018/3)

Deze nieuwe aflevering van het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid bevat, naast een redactioneel van mijn hand naar aanleiding van het boek Ongelofelijk van Yvonne Zonderop, onder meer een actuele beschouwing van Adriaan Overbeeke (VU/Universiteit Antwerpen) over mensenrechtelijke aspecten van het voornemen van de regering om buitenlandse financiering van geloofsgemeenschappen te belemmeren.

Zie: https://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/religierechtenbeleid/2018/3.

Zie voorts:

Redactioneel ‘Religie en de rule of law’

Redactioneel, ‘Hoe kan het democratisch ethos worden bevorderd?’

Member, Editorial Board, Journal for Religion, Law and Policy

 

 

Article ‘Institutional Religious Freedom in Review’

Grateful to Dr. Stanley Carlson-Thies, the Founder and Senior Director of the Institutional Religious Freedom Alliance (IRFA), for generously including my recent book on Constitutionalism, Democracy and Religious Freedom, To Be Fully Human in this review of recent books on institutional religious freedom.

The whole review is worth reading, here follows just the passage on my book:

‘To find or create those better principles and practices, engaged citizens—emphatically including policymakers and government executives—should carefully study Hans-Martien ten Napel’s Constitutionalism, Democracy and Religious Freedom: To Be Fully Human. Here is a treatment of religious freedom and public policy that breaks free of the American predisposition to regard our society’s architecture as comprised only of individuals, government, and business, neglecting churches, faith-based organizations and the many other components of civil society, and that goes beyond our propensity to deal with diverse convictions mainly by (often very reluctantly) conceding exemptions to laws otherwise considered to justifiably demand uniformity.

Ten Napel, who teaches at Leiden University, is rooted in the Dutch Calvinist tradition–think Abraham Kuyper—and this gives him a deeply and affirmatively pluralist approach to the protection of religion and conscience in public policy. He is, further, a frequent participant in religious freedom conferences and research initiatives in the United States. This means that he writes into our less-thoroughly-pluralist framework, helping to illuminate shortcomings and to be able to suggest a more capacious framework and a broader set of tools and principles. Unusually for a discussion of these weighty topics, Ten Napel references throughout the book how engagement in those various conferences and research initiatives has led him to develop his thinking about government and diversity. Rather than being off-putting, though, this thread helps to make what are complex discussions more accessible to the reader.

Ten Napel’s book is illuminating precisely because he begins by accepting the fact of deep differences of worldview, both in concepts and in practices, and by assuming as the default for public policy the accommodation of diversity, rather than a striving for uniformity. This means giving full value to non-religious, along with religious, reasons not to go along with the public consensus and generally accepted laws. Also, especially, fully to accept that civil society—nonprofits, houses of worship, companies—is a major component of our lives and not to be ignored in considering how to achieve a unity that respects diversity. Remember: while government presses toward uniformity and acts by compulsion, civil society is the place for orderly, structured, institutionalized diversity achieved by voluntary, rather than coerced, action. In civil society, with its diverse options that accommodate varying preferences in employment, the provision of services and choices of products, you will find a school that fits your values even as I find one that matches mine. Diversity is here more readily accommodated than in the I win-you lose pattern that is the default of government action (although pluralist devices can make government rules more protective of diversity).

Achieving Os Guinness’s “civil public square” needs not only a strong commitment to freedom of conscience and religion coupled with an agreement of each to act for the good of all. It also needs specific pluralistic tools and principles and methodologies, going beyond general constitutional maxims and the tool of religious exemptions. Study Hans-Martien ten Napel’s Constitutionalism, Democracy and Religious Freedom and John Inazu’s Confident Pluralism to understand the vital role of civil society and pluralist government policies and practices in making it possible for us to live together as civic neighbors with, and not only despite, our deep differences.’

Source:

Institutional Religious Freedom In Review

See also:

Upcoming Paperback Release

 

Overwegende… Yvonne Zonderop en de wetenschappelijke kakafonie van opvattingen (III)

Voor de binnenkort verschijnende, derde aflevering van het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid van 2018 schreef ik een Overwegende onder bovenstaande titel. In drie achtereenvolgende blogposten valt de voorlaatste versie van dit redactioneel hier alvast te lezen. Hieronder deel 3.

Wanneer we kijken naar de staatsrechtsbeoefening in de Verenigde Staten, maar bijvoorbeeld ook in Nederland, dan is de LAPA-methode daar veruit dominant. Veel wetenschappers lijken het hanteren van een vast referentiepunt als achterhaald te beschouwen. Ook het idee dat aan de universiteit gestreefd zou moeten worden naar waarheidsvinding, een notie die centraal stond bij de oprichting van veel van de meest toonaangevende instellingen van hoger onderwijs, ervaren velen inmiddels als problematisch. Natuurlijk wordt er nog wel naar theorievorming gestreefd, maar bij gebrek aan een vast referentiepunt, kan deze theorie alle kanten uitgaan. De kakafonie van opvattingen die hieruit voortvloeit, is eerder kenmerkend voor de hedendaagse universiteit dan de ambitie om de ‘waarheid’ te achterhalen. Ik zou niet durven beweren dat deze kakafonie van meningen niet ook haar charmes heeft, zoals ik ook de LAPA-seminars kon waarderen. Een op voorhand uitsluiten van de door het James Madison Program voorgestane werkwijze leidt echter tot wetenschappelijke eenzijdigheid, die op gespannen voet staat met het karakter van een universiteit.

Het zou de moeite waard zijn om te onderzoeken of en, zo ja, in hoeverre er een relatie bestaat tussen de voorkeur voor wetenschapsbeoefening zonder een vast referentiepunt en de door Zonderop beschreven teloorgang van het christelijk geloof in ons land. Wie immers niet meer wekelijks in de kerk vertrouwd wordt gemaakt met het hanteren van een vast referentiepunt bij reflectie op de vragen van deze tijd, zal allicht ook eerder oriëntatie op een vaststaand wetenschappelijk kader afwijzen. Wat de uitkomst van dergelijk onderzoek ook zou kunnen zijn, voor nu volstaat de constatering dat de gesignaleerde eenzijdigheid in de wijze van wetenschapsbeoefening zich gelijktijdig lijkt voor te doen als de afbrokkeling van de christelijke cultuur waarvoor Ongelofelijk waarschuwt.

Einde

Zie voorts:

Overwegende… Yvonne Zonderop en de wetenschappelijke kakafonie van opvattingen (II)

Overwegende… Yvonne Zonderop en de wetenschappelijke kakafonie van opvattingen (I)

Member, Editorial Board, Journal for Religion, Law and Policy

Overwegende… Yvonne Zonderop en de wetenschappelijke kakafonie van opvattingen (II)

Voor de binnenkort verschijnende, derde aflevering van het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid van 2018 schreef ik een Overwegende onder bovenstaande titel. In drie achtereenvolgende blogposten valt de voorlaatste versie van dit redactioneel hier alvast te lezen. Hieronder deel 2.

De reden dat door het James Madison Program alle onderwerpen worden behandeld vanuit één bepaald perspectief, is dat dit centrum de overtuiging huldigt dat de generatie die verantwoordelijk was voor de Amerikaanse Grondwet een aantal zaken juist heeft gezien. Hoewel de Founding Fathers de grondslag legden voor het zogeheten moderne constitutionalisme, bouwden zij in hun werk nadrukkelijk voort op de wijsheidstraditie van het natuurrecht en de natuurlijke rechten. Deze traditie gaat terug tot Aristoteles en is, in haar christelijke vorm, vooral verbonden met de naam van Thomas van Aquino. Het James Madison Program beschouwt de oorspronkelijke Amerikaanse idealen nog altijd als een geschikt referentiepunt voor de beoordeling van de constitutionele praktijk, waarbij een vertaalslag naar de praktijk van de 21ste eeuw moet worden gemaakt. Deze vertaalslag kan, vanwege het referentiekader, echter aanzienlijk minder verschillende kanten uitgaan dan het geval is bij de LAPA-methode.

De door het James Madison Program gevolgde werkwijze doet denken aan wat er wekelijks wereldwijd in christelijke kerken gebeurt. Daar worden immers vragen besproken waarmee gelovigen in de 21ste eeuw worstelen. Dit gebeurt niet zonder enig vast referentiepunt, maar bij een geopende Bijbel. Toch is het, met uitzondering van enkele meer fundamentalistische stromingen binnen het christendom, niet zo dat voorgangers menen met het voorlezen van enkele Bijbelverzen deze vragen van een antwoord te kunnen voorzien. Daarvoor is het tevens nodig een vertaalslag naar het heden te maken. Het artikel van Van Stiphout over de staatsleer van de Rooms-Katholieke Kerk volgens de katholieke sociale leer vormt hiervan een treffende illustratie. Deze laatste leer is, anders dan wel wordt gedacht, niet statisch van karakter. Integendeel, zij moet voortdurend ‘bij de tijd’ worden gebracht en vertaald naar onder meer het continent waar zij moet worden toegepast. Toch kan de leer ook weer niet alle kanten opgaan. Een aantal algemene, in het artikel besproken uitgangspunten, zoals solidariteit en subsidiariteit, ligt immers vast.

Wordt vervolgd.

Zie ook:

Overwegende… Yvonne Zonderop en de wetenschappelijke kakafonie van opvattingen (I)

Member, Editorial Board, Journal for Religion, Law and Policy