Artikel ‘Vrijheid van godsdienst als tweederangsrecht?’, in themanummer Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap over ‘Radicaal geloven’ (2016)

Handelingen2016-1_omslag

‘Een generatie geleden was”‘radicaal geloven” nog een vanzelfsprekende uitdrukking die naar de religieuze identiteit van mensen en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van kerken verwees. Maar de religieuze cultuur in Nederland is gedurende de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Hoe radicaal kun je geloven zonder een merkwaardige exoot of verdachte extremist te zijn? Een belangrijke vraag, al was het maar omdat ieder geloof behalve intrinsiek religieuze motieven ook enigerlei radicaliteit vraagt om zich in een seculiere samenleving te kunnen profileren. Voor de redactie van Handelingen reden genoeg om auteurs vanuit verschillende academische disciplines de mogelijkheden en onmogelijkheden van radicaal geloven in de moderne tijd te laten toelichten. Dat levert een spannend en actueel themanummer op met een rijk palet aan religieuze, theologische, culturele, juridische en maatschappelijke bijdragen.
“Wie de bijdragen leest, merkt ongetwijfeld hoe veelzijdig het thema ‘radicaal geloven’ is”, schrijft Hans Schilderman in zijn Aan de lezer. Meer daarover vindt u ook in het artikel dat hij schreef voor NRC van 14 november 2015. Die veelzijdigheid kan ook spreken uit het overzicht van dit nummer.’

Zie voor dit overzicht:

https://www.handelingen.com/index.php/jaargangen/2016/183-2016-1-radicaal-geloven.

Mijn eigen bijdrage is getiteld: ‘Vrijheid van godsdienst als tweederangsrecht?’

Samenvatting:
‘Welke juridische bescherming zal er in de toekomst nog worden geboden aan radicaal gelovigen, dat wil zeggen, mensen wier opvattingen en de uiteenlopende manifestaties daarvan, vergaand afwijken van andere (meerderheids)opvattingen in de samenleving? Deze kwestie is des te urgenter, wanneer men bedenkt dat inmiddels ook bijbelgetrouwe protestanten en praktiserende katholieken aan deze definitie van radicale gelovigen voldoen.’

Voor bestelinformatie, zie:

https://www.handelingen.com/index.php/bestel-het-nieuwste-nummer.

Artikel, ‘Het EHRM en de “waarlijk democratische regeringsvorm”‘ (2007)

NJCB2007nr2

‘Het EHRM gaat uit van een overwegend materiële, want inclusieve, democratieconceptie. In het licht hiervan zijn de eisen die het Hof op grond van artikel 3 Eerste Protocol stelt aan de staatsinrichting, hoewel op zichzelf nuttig, opvallend dun en daarmee traditioneel westers van aard. Deze zelfde traditioneel westerse bias heeft tot gevolg dat onder artikel 11 EVRM juist bijzonder inhoudelijk en daarmee exclusivistisch wordt gereageerd op met name islamitisch geïnspireerde partijen en bewegingen. Teneinde het door het Hof voorgestane pluralisme daadwerkelijk gestalte te geven, is in beide opzichten een bijstelling noodzakelijk: de op basis van de politieke grondrechten aan de staatsinrichting gestelde eisen moeten opgeschroefd en de tolerantie van religie in het publieke domein verhoogd.’

Voor de tekst van het artikel, verschenen in NJCM-Bulletin, zie:

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/13338.

Over het NJCM-Bulletin:

‘Het Nederlands Tijdschrift voor de Mensenrechten (NTM/NJCM-Bulletin) is een uitgave van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). Het NTM/NJCM-Bulletin is gericht op het verspreiden van informatie over en analyseren en becommentariëren van ontwikkelingen met betrekking tot de rechten van de mens, voorzover die van belang zijn voor de Nederlandse rechtsorde of het Nederlands buitenlands beleid.’

Opinieartikel, ‘De staat moet zich niet bemoeien met religieuze praktijken’ (2011)

fdlogo

‘We zijn geneigd om de overheid op allerlei manieren te laten ingrijpen in religieuze praktijken. Hierdoor dreigt de godsdienstvrijheid een lege huls te worden.

Lees hier het hele artikel, dat ik samen schreef met Jaco van den Brink:

https://www.researchgate.net/publication/254888497_De_staat_moet_zich_niet_bemoeien_met_religieuze_praktijken;

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/17928.

Over het Friesch Dagblad:

‘Een christelijke, regionale krant waarbij de kijk op de journalistiek wordt bepaald en gevoed door christelijke normen en waarden. Binnen het Friesch Dagblad wordt gewerkt vanuit een overtuiging aangaande God, mens en wereld. In het verlengde daarvan ziet het Friesch Dagblad het als zijn roeping al zijn journalistieke arbeid in dienst te stellen van het goede, onder meer in termen van geloof & levensbeschouwing, duurzaamheid (zorg voor de wereld), samenleving en rechtvaardigheid, met een speciale belangstelling voor de regio.’

Bron: http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?_ga=1.183229926.1535370535.1456318815.

 

Artikel, ‘Het Dooyeweerd-kabinet. De overheidsvisie van het kabinet-Balkenende IV’ (2007)

Kabinet

‘SINDS DE FORMATIE VAN HET VIERDE KABINET BAlKENENDE lijkt er een nieuwe wind door Nederland te waaien. Het coalitieakkoord en het daarop gebaseerde beleidsprogramma ademen de geest van gemeenschapszin en sociale cohesie. Het gaat steeds om geborgenheid en sociale waarden, met als dragende instituties het gezin, de school, de kerk en vele andere instellingen die te zamen het maatschappelijk mid-denveld vormen. Waarin verschilt het huidige kabinet van de eerste drie kabinetten Balkenende?’

Dit artikel is gebaseerd op lezingen over resp. ‘Filosofie van het kabinet en de positie van de ChristenUnie’, Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie, Amersfoort, 23 maart 2007; en ”Een Dooyeweerd-kabinet? De overheidsvisie van het kabinet-Balkenende IV’, Vereniging voor Reformatorische Wijsbegeerte, Amersfoort, 21 april 2007.

Zie o.a. http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/1677946/2007/04/20/agenda.dhtml.

Voor het artikel zelf, zie:

https://www.researchgate.net/publication/28650864_Het_Dooyeweerd-kabinet_De_overheidsvisie_van_het_kabinet-Balkenende_IV;

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/13919;

http://www.bewegingonline.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=1379:het-dooyeweerd-kabinet-de-overheidsvisie-van-het-kabinet-balkenende-iv&catid=182:zomer-2007&Itemid=228.

‘Soφie [en daarvoor Beweging] is een filosofisch tijdschrift dat zesmaal per jaar verschijnt. Zij biedt een intellectuele uitdaging door kritisch na te denken over actuele onderwerpen, geïnspireerd door de christelijke traditie.’

Participant, expert seminar ‘Religious Pluralism and Human Rights in Europe: Where to Draw the Line?’, Netherlands Institute of Human Rights, Utrecht (9-10 May 2006)

REBO-website-SIM_01

‘”How should we deal with religious pluralism in contemporary Europe from a human rights perspective and where should we draw the line, if any?” This was the central question of an expert seminar held in 2006 at Utrecht University to celebrate the inaugural address of Abdullahi An-Na’im, who occupied the G.J. Wiarda Chair at the Netherlands Institute of Human Rights (SIM) in 2005/2006. (…)
Though religious pluralism in itself is anything but new in Europe, the influx of large groups of non-Christians, especially Muslims, and the political climate after recent terrorist attacks have profoundly changed the terms of the debate on how to deal with it. Should all religions be treated the same, or is it legitimate to take European Christian heritage into account?
Does religion deserve more protection than culture? What does it mean if we say the State has to be secular and/or neutral? How should freedom of religion be dealt with if it conflicts with other fundamental rights such as sex equality? And how should one approach limitations on the freedom of expression that are related to religion, such as hate speech bans or criminalisation of glorifying terrorism?
The questions are set against the background of modern notions of citizenship and the European human rights framework.’

Source: http://intersentia.com/en/shop/academisch/religious-pluralism-and-human-rights-in-europe.html.

About the Netherlands Institute of Human Rights:

‘SIM is the key centre of expertise of human rights research and education at Utrecht University.

The Netherlands Institute of Human Rights offers internationally oriented study programmes, conducts interdisciplinary research and organises a range of activities in the field of human rights.

History
Established in 1981 as a research support institute for a group of Dutch human rights NGOs, SIM has become integrated into Utrecht University over time. SIM was one of the founders of the Netherlands School of Human Rights Research and is the home of the Netherlands Quarterly of Human Rights. Famous human rights researchers have headed SIM since its creation, including Hans Thoolen, Manfred Nowak, Peter Baehr, Cees Flinterman and Jenny Goldschmidt. Antoine Buyse is SIM’s current director. With a rich tradition and a keen eye voor current and future developments in the field of human rights, SIM is a leading academic research institute and the home base of a vibrant, interdisciplinary and international group of researchers, lecturers, and PhD students.’

– See more at: http://sim.rebo.uu.nl/en/over-ons/#sthash.Klf2stYo.dpuf.

Lid werkgroep Studentenparlement, Staatsrechtkring (2002-2012)

5

Over het Studentenparlement:

‘Het Studentenparlement is een landelijke wedstrijd die één keer in de twee jaar wordt georganiseerd op initiatief van de Staatsrechtkring. In de editie 2014/2015 namen negen fracties, bestaande uit studenten van de Nederlandse rechtenfaculteiten, het tegen elkaar op in de strijd om de Zilveren Thorbeckepenning. Winnaar was de Universiteit Utrecht. Bekijk hier het verslag van het Studentenparlement 2014/2015.

In het Studentenparlement wordt de behandeling van een wetsvoorstel in de Tweede Kamer gesimuleerd. Elk facultair team zal als fractie met een door loting te bepalen politieke kleur deelnemen aan de wedstrijd. De teams worden begeleid door staatsrechtdocenten van de betreffende faculteiten.

Het wetsvoorstel wordt ingediend door een fictieve regering, die bestaat uit experts op het gebied van het staatsrecht. Dit jaar heeft de regering een conflictregeling tussen de Tweede en Eerste Kamer ontworpen. Bekijk hier het wetsvoorstel.

Gedurende de wedstrijd dienen de fracties niet alleen te laten zien dat zij de juridische inhoud van het wetsvoorstel doorgronden, maar ook dat zij het politieke spel goed beheersen. De behandeling van het wetsvoorstel vindt plaats in een schriftelijke ronde en een mondelinge ronde. De schriftelijke ronde begint in oktober 2014, als de regering haar wetsvoorstel bij de Kamer indient. In deze voorbereidende fase leveren de fracties hun schriftelijk commentaar op het wetsvoorstel. Ook kunnen amendementen worden voorgesteld. De afsluitende mondelinge behandeling van het wetsvoorstel vindt plaats op vrijdag 29 mei 2015. Na het debat met de regering volgt de stemming over amendementen, moties en het wetsvoorstel. De mondelinge behandeling vindt traditiegetrouw plaats in de plenaire zaal van de Tweede Kamer.

De winnende fractie wordt na de plenaire behandeling aangewezen door de jury. Deze bestaat doorgaans uit een hoogleraar staatsrecht, een politicus en een parlementair journalist. De winnaars gaan naar huis met de Zilveren Thorbeckepenning van de Staatsrechtkring.’

Bron, en meer informatie: http://www.staatsrechtkring.nl/studentenparlement/.

In de periode 2000-2013 trad ik voorts om het jaar op als begeleider van de Leidse fractie.

Zie: http://www.law.leidenuniv.nl/org/publiekrecht/sbrecht/nieuws/leids-team-presteert-goed-in-studentenparlement-2013.html;

http://www.mareonline.nl/2003/32/03.html.

 

Participant, Expert Meeting on ‘National Constitutions and Globalisation: Amending the (Dutch) Constitution?’ (2010)

logo_hiil

‘On Friday 12 March 2010 HiiL organised an expert meeting on the theme National Constitutions and Globalisation. The topic relates directly to HiiL’s research theme Transnational Constitutionality. This particular meeting was held in the concrete context of a possible amendment of the Dutch Constitution, and with a view to contributing insights to the work of the State Commission for Review of the Constitution (Staatscommissie Herziening Grondwet) which, at the request of the Dutch Government, is presently drafting a report on the desirability of amending the Dutch Constitution.’

For the seminar program, seminar report and more, see:

http://www.hiil.org/events/expert-meeting-on-national-constitutions-and-globalisation-amending-the-dutch-constitution.

About Hiil Innovating Justice:

‘HiiL Innovating Justice helps turn the most promising and disruptive ideas into effective innovations by bringing together the best legal experts, cutting-edge technology, and new types of funding. We differ because we put the users of the justice system first.’

 

Artikel ‘Uniformiteit boven diversiteit. De gedeeltelijke navolging van oordelen van de Commissie gelijke behandeling inzake godsdienst in de rechtspraak’ (2010)

270

Samenvatting:

‘In hoeverre vinden oordelen van de Commissie gelijke behandeling (CGB) inzake godsdienst navolging in de rechtspraak? Veel voorbeelden van dergelijke oordelen die tevens voor de rechter kwamen, zijn er het afgelopen decennium niet. De casus van de gewetensbezwaarde trouwambtenaar en het handenschudden vormen de uitzonderingen. In het geval van de gewetensbezwaarde trouwambtenaar ging de eerste procedure voor de rechter over een andere rechtsvraag, terwijI dezelfde rechter in de tweede procedure niet inhoudelijk op het oordeel van de CGB inging. Dit gebeurde oak in een uitspraak over het handenschudden. Uit twee andere rechterlijke uitspraken over dit laatste onderwerp kwam een inhoudelijk verschil in benadering met de CGB naar voren, waarmee men kan leven.’

Lees dit artikel, dat verscheen in het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid, hier verder:

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/15598.

English summary:

‘The opinions of the Dutch Equal Treatment Commission (CGB) in religious cases have been followed only partially by the courts. Thus from two judicial rulings on the shaking of hands by Muslims, an interesting difference in approach with the CGB becomes clear. Although it agrees with elements of the reasoning by the CGB, amongst others the Dutch Administrative High Court in contrast with the CGB puts uniformity above diversity with respect to this way of exchanging greetings. However, one can live with this difference in outcome, since in the past the CGB itself took the same approach of uniformity in the subject-matter. As it does today with respect to Christian registrars who refuse to conduct same-sex marriages.’

Participant, Conference on Religion and Power: New Directions in Social Ethics, Princeton University (March 12 & 13, 2015)

B_6tQyVWgAEOzJ0.jpg-large

‘Questions about power, justice, and the role of religion in social protest remain as vital as ever. This conference provides a timely occasion to address important practical and methodological issues in the field of social ethics. By bringing theorists and practitioners together, we hope to spark fresh conversations about the ways that the actions and relationships of ordinary citizens relate to various social structures, practices, and expressions of power.’

Speakers included:

Ernesto Cortés, Jr., the Industrial Areas Foundation (IAF) co-director and executive director of the West / Southwest IAF regional network; and

Luke Bretherton, Professor of Theological Ethics at Duke Divinity School and author of Resurrecting Democracy. Faith, Citizenship, and the Politics of a Common Life (2014).

For the full conference schedule, see:

http://religion.princeton.edu/religionandpower/conference-schedule/.

Artikel ‘Klein verschil, grote gevolgen. Het arrest van de Hoge Raad in de SGP-zaak nader geduid’, in Wapenveld (2010)

IMG_1755

‘Op 9 april 2010 sprak de Hoge Raad uit dat de Nederlandse Staat verplicht is effectieve maatregelen te nemen om een einde te maken aan de onthouding van het passief kiesrecht aan vrouwen door de SGP. Dit terwijl de Raad van State op 5 december 2007 juist had geoordeeld dat van een daadwerkelijke beperking van het passief kiesrecht geen sprake is, nu vrouwen in Nederland van voldoende andere partijen lid kunnen worden die wel vrouwen kandideren voor vertegenwoordigende functies. Hoe kan het dat twee hoogste rechtscolleges in betrekkelijk korte tijd tot deels tegengestelde uitspraken komen en hoe in het bijzonder het recente arrest van de Hoge Raad nader te duiden?’

Over Wapenveld:

‘”Wapenveld is een blad waarin gedacht wordt vanuit de kern van het christelijk geloof. Deze kern ziet in Wapenveld wijd. In aflevering op aflevering wordt een veelvoud van thema’s op het terrein van kerk, theologie en samenleving belicht. Wapenveld is een kwaliteitsblad. Neem het en lees het.” Dat zegt Arjan Plaisier, scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. Lees hier wat anderen vinden van Wapenveld.’

Voor het artikel, zie:

https://www.researchgate.net/publication/46388254_Klein_verschil_grote_gevolgen_Het_arrest_van_de_Hoge_Raad_in_de_SGP-zaak_nader_geduid;

https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/15970;

http://wapenveldonline.nl/artikel/953/klein-verschil-grote-gevolgen/.