Redactioneel, ‘Hoe kan het democratisch ethos worden bevorderd?’

Tijdschrift voor Recht, Religie en Beleid

‘Wanneer de politiek in de kern een ethische aangelegenheid is, kan deze niet zonder een democratisch ethos onder zowel politici als bevolking, in de zin van een cultuur van betrokkenheid op het algemeen belang. De vraag wat er nodig is om het ontstaan dan wel de instandhouding van een dergelijk democratisch ethos te bevorderen, gaat de traditionele grenzen van de rechtswetenschap te buiten. Zij strekt immers verder dan de mogelijke taak van de overheid alleen. Dit leidt wel tot het wonderlijke verschijnsel dat de rechtsgeleerdheid de meest fundamentele puzzel rond een van haar kernbegrippen, de democratie, niet zelfstandig kan oplossen. Hetzelfde geldt overigens voor andere disciplines die zich met democratie bezighouden, zoals de bestuurskunde, de filosofie, de politicologie en de sociologie.

De ethicus Lovin blijkt hier al meer over te melden te hebben, wanneer hij verwijst naar de rol die maatschappelijke instituties kunnen vervullen als kweekvijver voor democratisch ethos. Als democratie een zodanig complex onderwerp blijkt dat ten aanzien daarvan alleen in interdisciplinair verband vooruitgang kan worden geboekt, dan is het een dure academische plicht om die uitdaging aan te gaan. Een tijdschrift als het Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid wil hierin een functie vervullen. Het biedt een forum om vanuit verschillende disciplines, waaronder ook de theologie en de religiewetenschap, het gesprek aan te gaan over deze en andere fundamentele vragen rond democratie en democratisch ethos.’

Zie voor het volledige redactioneel:

http://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/religierechtenbeleid/2015/3/TvRRB_1879-7784_2015_006_003_001.

Voor een overzicht van de overige bijdragen in dit derde nummer van het tijdschrift uit 2015:

http://www.bjutijdschriften.nl/tijdschrift/religierechtenbeleid/2015/3.

Voor bestelinformatie, ook van losse artikelen, zie:

http://www.bju.nl/juridisch/catalogus/tijdschrift-voor-religie-recht-en-beleid#.

Artikel ‘Vrijheid van godsdienst als tweederangsrecht?’, in themanummer Handelingen. Tijdschrift voor praktische theologie en religiewetenschap over ‘Radicaal geloven’ (2016)

Handelingen2016-1_omslag

‘Een generatie geleden was”‘radicaal geloven” nog een vanzelfsprekende uitdrukking die naar de religieuze identiteit van mensen en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van kerken verwees. Maar de religieuze cultuur in Nederland is gedurende de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Hoe radicaal kun je geloven zonder een merkwaardige exoot of verdachte extremist te zijn? Een belangrijke vraag, al was het maar omdat ieder geloof behalve intrinsiek religieuze motieven ook enigerlei radicaliteit vraagt om zich in een seculiere samenleving te kunnen profileren. Voor de redactie van Handelingen reden genoeg om auteurs vanuit verschillende academische disciplines de mogelijkheden en onmogelijkheden van radicaal geloven in de moderne tijd te laten toelichten. Dat levert een spannend en actueel themanummer op met een rijk palet aan religieuze, theologische, culturele, juridische en maatschappelijke bijdragen.
“Wie de bijdragen leest, merkt ongetwijfeld hoe veelzijdig het thema ‘radicaal geloven’ is”, schrijft Hans Schilderman in zijn Aan de lezer. Meer daarover vindt u ook in het artikel dat hij schreef voor NRC van 14 november 2015. Die veelzijdigheid kan ook spreken uit het overzicht van dit nummer.’

Zie voor dit overzicht:

https://www.handelingen.com/index.php/jaargangen/2016/183-2016-1-radicaal-geloven.

Mijn eigen bijdrage is getiteld: ‘Vrijheid van godsdienst als tweederangsrecht?’

Samenvatting:
‘Welke juridische bescherming zal er in de toekomst nog worden geboden aan radicaal gelovigen, dat wil zeggen, mensen wier opvattingen en de uiteenlopende manifestaties daarvan, vergaand afwijken van andere (meerderheids)opvattingen in de samenleving? Deze kwestie is des te urgenter, wanneer men bedenkt dat inmiddels ook bijbelgetrouwe protestanten en praktiserende katholieken aan deze definitie van radicale gelovigen voldoen.’

Voor bestelinformatie, zie:

https://www.handelingen.com/index.php/bestel-het-nieuwste-nummer.