Opinieartikel ‘Herodes of Pilatus: Amerikaanse evangelicalen en Trump’

CW Opiniefdlogo

Voor Nederlanders valt een zege van een Republikeinse kandidaat bij Amerikaanse presidentsverkiezingen vanouds moeilijk te begrijpen. Soms is dat nog moeilijker dan anders, zoals in het geval van de verkiezing van Ronald Reagan in 1980, of zoals nu die van Donald Trump. Misschien het allermoeilijkst te begrijpen is echter dat, zoals Christianity Today schreef, vier van de vijf blanke evangelicalen hun stem hebben uitgebracht op Trump. Dit ondanks de verscheidenheid onder Amerikaanse evangelicalen, waarvan er volgens deskundigen tenminste zeven soorten bestaan.

Lees over de achtergrond die blanke evangelicalen voor Trump hebben gemaakt het navolgende, op 15 november 2016 in Friesch Dagblad verschenen, opinieartikel: pu2016 frd-20161115-011.

Het stuk werd oorspronkelijk geschreven op verzoek van het tweewekelijkse nieuws- en opinieblad CW Opinie, dat wordt gelezen door meelevende gelovigen met diverse achtergrond, en waarin het vandaag in andere vorm verschijnt. Voor informatie over (proef)abonnementen op CW Opinie, zie: https://www.cw-opinie.nl/abonneren.

Aan het eind van het opinieartikel wordt tevens ingegaan op de vraag of blanke evangelicalen, door massaal op Trump te stemmen, het rechtspopulisme niet verder hebben versterkt:

Na Hongarije, Polen en het Verenigd Koninkrijk, heeft dit nu ook in de Verenigde Staten stevige voet aan de grond gekregen. Dat is geen bijzonder geruststellend idee, met verkiezingen op komst in onder andere Duitsland, Frankrijk en Nederland. Dit kun je echter bezwaarlijk alleen de evangelicalen aanrekenen. Bovendien zou de zorg van het populisme ook met een overwinning van Clinton niet uit de wereld zijn geweest.

Voor de conclusie dat met de verkiezing van Trump het rechtspopulisme in de Verenigde Staten vrij baan krijgt, is het tenslotte nog te vroeg. Daarvoor is de scheiding der machten, met de bijbehorende checks and balances, toch te hecht verankerd in het Amerikaanse staatsbestel. Zelfs het feit dat de Republikeinen ook in beide kamers van het Congres over een meerderheid beschikken, doet hieraan geen afbreuk. Onder meer de bureaucratie, de media en lagere rechters blijven belangrijke tegenwichten vormen. De westerse liberale democratie staat onmiskenbaar onder druk, maar haar lot is van meer afhankelijk dan het optreden van toekomstig president Trump alleen.

Co-auteur, rapport De Nederlandse Grondwet geëvalueerd (2009)

6

Lees over dit rapport het navolgende gedeelte uit een persbericht van de Leidse Faculteit der Rechtsgeleerdheid d.d. 13 oktober 2009, waaruit tevens bovenstaande afbeelding afkomstig is (‘Tekst van de grondwet op een muur in Den Haag door Jan Kooi’):

‘Overheid en rechtspraktijk tevreden over Grondwet

Vertegenwoordigers van de overheid en rechtspraktijk hebben – ondanks kritiek op onderdelen – waardering voor de Nederlandse Grondwet. Dit is een belangrijke uitkomst van het onderzoek naar de betekenis van de Grondwet als voorstudie voor de Staatscommissie Grondwet.

Overheid en rechtspraktijk tevreden over Grondwet
Er bestaat geen breed levende wens tot majeure herziening. Dit is een belangrijke uitkomst van het onderzoek naar de betekenis van de Grondwet, De Nederlandse Grondwet geëvalueerd: anker- of verdwijnpunt?

Voorstudie Staatscommissie
Het onderzoek werd uitgevoerd door een grote groep onderzoekers van de Universiteit Leiden onder leiding van Michiel van Emmerik, Tom Barkhuysen en Wim Voermans. Het is een voorstudie voor de onlangs ingestelde Staatscommissie Grondwet, die nadenkt over aanpassing van de Grondwet en medio 2010 daartoe voorstellen moet doen aan het kabinet. Leids hoogleraar Janneke Gerards is lid van deze commissie.

Het rapport wordt op donderdag 15 oktober 2009 aangeboden aan de voorzitter van de staatscommissie Grondwet, prof. mr. W. Thomassen, raadsheer in de Hoge Raad.

Sobere grondwetscultuur
Interviews met de min of meer professionele gebruikers van de Grondwet uit kringen van de overheidsmachten en de rechtspraktijk (openbaar bestuur, rechterlijke macht, parlement, rechtshulp en media) laten een betrekkelijk breed gedeelde tevredenheid met de Grondwet zien. Dat beeld lijkt te passen in de sobere grondwetscultuur die wij in Nederland kennen.

Geen Grondwet in eenvoudig Nederlands
Een groot aantal van de geïnterviewden roept wel op de Grondwet beter uit te dragen met buitenconstitutionele instrumenten, bijvoorbeeld via het onderwijs. Instrumenten als een preambule en een Grondwet in eenvoudig Nederlands krijgen weinig bijval, al bestaat er een zekere voorkeur om de Grondwet nog beknopter te maken dan die nu is. Een meerderheid van de respondenten ziet in de zware herzieningsprocedure een belangrijke bescherming tegen de waan van de dag, terwijl enkele geïnterviewden dit juist een obstakel vinden tegen bestuurlijke vernieuwingen.

Wensenlijstjes voor verbetering
Bij doorvragen geven de meeste geïnterviewden aan wel – niet steeds als dringend ervaren – wensenlijstjes voor grondwetsverbetering te hebben. Zo lijkt er een gedeelde wens te bestaan tot opname van een recht tot toegang op een onpartijdige en onafhankelijke rechter. Meer verdeeld wordt gedacht over het al dan niet uit de Grondwet schrappen van het verbod voor de rechter om wetten te toetsen aan de Grondwet. Verder waren er veel particuliere en diverse suggesties tot grondwetsverandering.’

Het rapport kan worden gedownload via: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2009/04/17/de-nederlandse-grondwet-geevalueerd.