CDA deelt in malaise liberale christendom (II)

Hierbij het tweede deel van de analyse van het verdere terreinverlies van het CDA bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 12 september j.l. Het artikel is inmiddels ook digitaal beschikbaar gekomen via http://www.trouw.nl/tr/nl/4328/Opinie/article/detail/3318266/2012/09/18/CDA-deelt-tegen-wil-en-dank-in-malaise-van-liberaal-christendom.dhtml.

Het tweestromenland waarvan de verkiezingsuitslag getuigt, stelt de christen-democratie inmiddels voor de existentiële vraag hoe nu verder. Op zichzelf is het denkbaar dat een terugkeer naar een paars beleid tot een revitalisering van de christen-democratie zou leiden. Zonder christen-democratisch tegenwicht van betekenis, kan dit immers tot een aantasting van klassieke vrijheidsrechten als de vrijheden van godsdienst en onderwijs leiden. Een mobilisatie van christelijke kiezers zou hiervan, evenals in de negentiende eeuw, het gevolg kunnen zijn. Het is echter de vraag of de interne secularisatie niet in de weg staat aan een dergelijke wederopleving van de christen-democratie.

Het kan ook tot een besluit tot opheffing van de partij komen. Niet lang voor de verkiezingen opperde een Amsterdamse predikant reeds deze mogelijkheid, overigens zonder daar direct op uit te zijn. Hij doelde op de achterdocht die het agenderen van bijvoorbeeld ethische thema’s door christelijke partijen tegenwoordig op voorhand oproept. Onder met name conservatievere christen-democraten geldt het opgaan in een breder verband al langer als mogelijk scenario, al toont het Amerikaanse voorbeeld aan dat ook dat geen ideale situatie hoeft te zijn. Een verder aanlengen van de christelijke identiteit leidt wegens overbodigheid de facto vermoedelijk evenzeer tot opheffing.

Aannemelijk is dat het CDA vooralsnog zal zoeken naar een tussenweg tussen de voor een politieke partij nu eenmaal weinig aantrekkelijke optie van opheffing en de moeilijk haalbare werkelijke revitalisering van de stroming. Aldus deelt de partij tegen wil en dank in de algehele malaise waarin het liberale christendom zich wereldwijd bevindt.