Oprecht geloven in vrijheid (VII): samenvatting en conclusies

Onderstaand het slot van het artikel uit Ars Aequi, met Florian H. Karim Theissen. Voor wie toegang heeft tot de digitale versie van Ars Aequi, is het integrale artikel (met notenapparaat) beschikbaar via  http://maandblad.arsaequi.nl/content.asp.

De moderne Nederlandse samenleving is complex, immers tegelijkertijd seculier en religieus pluralistisch. Dat de verhouding tussen de staat en de samenleving onderdeel vormt van de zoektocht naar nationale identiteit in de 21e eeuw, is daarom niet verbazingwekkend. De vrijheid van godsdienst, een universeel mensenrecht en tegelijk een authentiek onderdeel van de Nederlandse constitutionele geschiedenis, kan hierbij een belangrijke rol spelen. Maar het grondrecht wordt onvoldoende begrepen en gewaardeerd, ligt steeds vaker onder vuur en wordt zelfs openlijk ter discussie gesteld. Gelijkheidsrechten voor religieuze groepen worden, net als (vroeger?) de gelijkheidsrechten ten aanzien van vrouwen of seksuele geaardheid, als unfair jegens anderen gezien. Misschien is religieus zijn daadwerkelijk de new gay.

De vrijheid van godsdienst wordt de laatste jaren vaak ervaren als een obstakel om bepaalde maatschappelijke problemen ‘op te lossen’. Maar het is juist de functie van een grondrecht een obstakel te zijn voor (ongerechtvaardigd) overheidoptreden. De in dit artikel behandelde casusposities laten zien, dat in bepaalde gevallen (voorgenomen) wetgeving geen neutrale regels behelst die geheel toevallig in strijd zijn gekomen met de geloofsartikelen van (minderheids-)religies. De instrumenten zijn juist ontworpen om specifieke praktijken van (individuen in) specifieke geloofsgemeenschappen te beletten. Dringt zich hier niet de gedachte op dat het achterliggende, eigenlijke doel is om geloofsgemeenschappen met dwang te seculariseren en/of zich te laten aanpassen aan de meerderheidsopvattingen?

Misschien behoeft de revitalisering van de vrijheid van godsdienst een impuls uit het buitenland. Zo worden Canada en Zuid-Afrika gekenmerkt door ruimhartige benaderingen van de vrijheid van godsdienst die goed lijken te passen bij de moderne samenleving. Als wij oprecht geloven in vrijheid van een ieder, dan is het recht van eenieder om volgens zijn oprecht religieus of ander geloof in vrijheid te leven daar een onderdeel van.

Be Sociable, Share!